Nieuwe coalitiepuzzel Leidschendam-Voorburg

In dit artikel:

De formatie in Leidschendam-Voorburg begint feitelijk aan een derde poging. Eerdere onderhandelingen tussen VVD, D66 en GBLV/Gemeentebelangen liepen vast, evenals een vrijwel afgerond akkoord tussen VVD, GBLV en PRO. Nu nemen D66 en CDA, onder begeleiding van informateurs Fatma Koşer Kaya en Meindert Smallenbroek, het initiatief. Zij moeten uiterlijk 14 september aangeven welke coalitie voldoende vertrouwen en politieke basis heeft voor een stabiel college.

De gemeenteraad telt 36 zetels; voor een meerderheid zijn er minimaal 19 nodig. De VVD is met acht zetels de grootste fractie, gevolgd door D66 met zeven. PRO en GBLV hebben elk vijf zetels en het CDA vier. Een coalitie van VVD, D66 en CDA zou precies 19 zetels hebben en is daarmee numeriek een voor de hand liggende optie. Politiek ligt dat moeilijker, omdat eerdere gesprekken tussen VVD, D66 en GBLV strandden.

D66 en CDA kunnen ook een bredere samenwerking onderzoeken met PRO, GBLV en kleinere fracties. Zonder de VVD zijn meerdere partijen nodig om een meerderheid te vormen, waardoor een college van vier of vijf partijen waarschijnlijk wordt. Dat kan een uitweg bieden, maar maakt het lastiger om een helder en stabiel bestuursprogramma op te stellen. De positie van de VVD is opvallend: ondanks de verkiezingswinst en haar grootste fractie staat de partij niet langer vanzelfsprekend aan het roer. Wel steunt zij de nieuwe informatieronde en houdt zij de deur open voor verdere gesprekken.

Ook PRO is verzwakt als onderhandelingspartner. De partij stemde intern een coalitieakkoord met VVD en GBLV weg: 28 leden waren tegen, tegenover 25 voorstanders en twee blanco stemmen. Vervolgens zegde de fractie het vertrouwen op in Sangita Paltansing, die nu als zelfstandige fractie in de raad opereert. Nieuwe afspraken zullen daarom niet alleen tussen fracties, maar ook binnen partijen voldoende draagvlak moeten krijgen.

Het grootste inhoudelijke struikelblok blijft Vlietland. Het plan voor 222 recreatiewoningen in Vlietland-Noord speelde een doorslaggevende rol bij beide eerdere formaties. De informateurs moeten daarom meer doen dan zetels optellen: zij moeten vaststellen welke partijen bereid zijn compromissen te sluiten en of zij vooraf duidelijke afspraken over Vlietland kunnen maken. Zonder overeenstemming hierover dreigt een nieuw college al bij de start onder druk te staan.

De komende dagen moet blijken of VVD alsnog terugkeert in het centrum van de onderhandelingen, of dat D66 en CDA een andere route kiezen. Als de informateurs geen kansrijke combinatie vinden, volgt waarschijnlijk opnieuw een ingewikkelde formatieronde.